Bağışlayan esirgeyen. Ahirette yalnız mü'minlere rahmet eden, günahlarını bağışlayan. Cenab-ı Hak buyuruyor: "O Rahmân'dır ve Rahim'dir" (Fatiha/3), "O, kendisinden başka hiçbir ilâh olmayan Allah’tır. Gaybı da, görünen âlemi de bilendir. O, Rahmân’dır, Rahîm’dir." (Haşr/ 22)
Cennette bize cemalini Rahim sıfatının tecellisi ile gösterecektir. Bu muazzam isminden ve onun tecellisinden iman etmeyen ve imandan mahrum olarak bu dünyadan göçenler istifa edemiyeceklerdir. Besmelede ve Fatiha'da her zaman bu isimler sayesinde Cenab-ı Hak'tan rahmet ve merhamet istemekteyiz.
Kur'an-ı Kerim'in 115 ayetinde büyük çoğunluğu çok bağışlayıcı anlamına gelen "gafur" sıfatı ile birlikte olmak üzere "rahim" sıfatı kullanılmıştır. Bu da Cenab-ı Hakk'ın ne kadar bağışlayıcı ve merhametli olduğunu gösterir. Dört ayettede "erhamü'r-rahimin (merhametlilerin en merhametlisi)" tamlaması kullanılmıştır.
Tenbih: Kul gücü yettiği kadar muhtaç durumda olan kimselerin ihtiyacını karşılamalı, yanında ve memleketinde ihtiyacını karşılamadığı hiç bir fakir bırakmamalı. Muhtaçların ihtiyaçlarını ya para ile ya da nüfuzu ile ve yahut hayra delâlet etmekle, daha olmazsa zengin ve söz sahibi olan kişilere başvurmak suretiyle karşılamalıdır. Bu saydıklarımızdan aciz olursa, o zaman ona hayırlı dualar yapmak suretiyle onun hüzün ve kederini paylaşmalıdır.
Rahim ismi sıfat ismidir. Bu ismin sıfatı saf rahmettir. Rahman isminden kaynaklanan Rahmet ile Rahim isminden kaynaklanan rahmet arasındaki fark: Rahman ismi kendi rahmetini gazabın bozmasına muvafakat eder. Rahim ismi kendi rahmetini gazabın bulandırmasına muvafakat etmez. Rahman isminden çıkan rahmet dünya nimeti gibidir. Çünkü dünya nimeti kesinlikle fani olma bulanıklığı ile lekelidir. Ve ya bu nimetin elde edilmesi konusunda ZAHMET bulanıklığı vakitte o dünya nimetine karışır.
Rahim isminden çıkan rahmet ahiret nimetleri gibidir. Bu nimetlere asla gazap dahil olmaz. Hz. Peygamber (sav) “Allah’ın rahmeti yüzdür. Bunun doksan dokuzunu sizin için kıyamet gününe yaymıştır ki siz onunla birbirinize kavuşuyor ve birbirinize merhametli davranıyorsunuz” sözü ile buna işaret etmiştir. Doksandokuz RAHİM isminin rahmetidir. Bu rahmeti, Rahman ismine ait olan yüzde birlik rahmetteki gazab bozamaz.
Yüzde birlik rahmet dünyada hem Müslüman ve hem kafiri kapsar. Yüzde doksandokuzluk kısımlık rahmet Rahim kökenli olduğundan ahirette kafiri kapsamaz. Bunun nedeni:
Bilinmelidir ki Allah Teala’nın “Rahmetim gazabımı geçmiştir” sözü ile işaret olunan gazabı geçen rahmet “Rahim” isminden kaynaklanan rahmettir. Çünkü “Rahman” ismi zıtları cem eder. Ceza ve gazap, bu kemal sıfatının ihtizasının gerektirdiğine göre Allah’ın “Rahman” isminden kaynaklanır. Rahmetin gazabı geçmesi başka tecellide değil ancak “RAHİM” ismine ait tecellide ortaya çıkar.
Bilinmelidirki RAHMET Allah Teala’nın Zati sıfatlarındandır. Bunedenle “Rahim” isminin hükmü baştabaşa bütün varlıkta etkindir. Bundan dolayı alemin var edilmesi onlar için rahmettir. Çünkü alem kendisinin ilminde kendisi için mevcut olmasından dolayı Allah alemi rahmeti içinde ve rahmetinden yaratmıştır. Böylelikle Allah Teala’nın “Göklerde ne var, yerde ne varsa hepsini kendinden olarak sizin emrinize amade kıldı” (Casiye/13) ayetinden dolayı alemin O’ndan başlaması alem için rahmettir.
Ahirettede onların işleri Allah’a döner. Nitekim Allah Teala “Doğrusu nihai varış Rabbinedir” (Necm/42) buyurmuştıur. Bu da alem için bir rahmettir. Şu halde RAHMER, evvel, ahr, zahir ve batın olarak bütün varlığı kapsamıştır.
Efendimiz de “Rauf” ve “Rahim” hüviyeti ile alemlere rahmettir. Ayetlerde “Biz seni alemlere rahmet olarak gönderdik” (Enbiya/107) ve “Müminlere karşı rauf ve rahimdir” (Tevbe/128) buyurmaktadır.
“Bu ağaç Rabbinin izniyle her zaman meyvesini verir. Öğüt alsınlar diye Allah insanlara misaller getirir.” (İbrahim/25)
Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir. (HŞ)
Buluşup el sıkışan iki Müslüman yoktur ki, ayrılmadan önce Allah onları bağışlasın. (HŞ)